AKUT SPORCU YARALANMALARINDA UYGULANMASI GEREKENLER!

Vücudumuzdaki en yaygın görülen  yumuşak doku yaralanmaları  kas, tendon ve ligament yaralanmalarıdır. Bu yaralanmalar genellikle spor ve egzersiz  aktiviteleri sırasında ortaya çıkar, ancak bazen basit günlük aktiviteler de yaralanmaya neden olabilir. Bu yazımızda bu yaralanmalardan ve bunların neler olduklarından bahsedeceğiz.

Spor sakatlıkları  iki gruba ayrılabilir; akut spor yaralanmaları ve aşırı kullanım (overuse) yaralanmaları. Akut spor yaralanmaları burkulma, zorlanma gibi durumlarla darbeye bağlı yaralanmaları içerir. Bu tür yaralanmalarda ilk 48-72 saat  çok önemlidir ve sakatlığın iyileşme sürecindeki en kritik dönemdir.

Yumuşak doku yaralanmaları çok yaygın iken, bu yaralanmaları tedavi etmek ve yönetmek  her zaman çok kolay olmayabilir. Bazı ağır ligament burkulmaları uzun sürebilir  veya  yaralanmanın yakınındaki bir kemiği kırabilir.

Sprain: Ligament yaralanmalarıdır, ligamentler iki kemiği birbirine bağlar. Örnek: ACL(anterior cruciate ligament), ön çapraz bağ.

Strain: Kas veya tendon yaralanmalarına verilen isimdir. Tendonlar kasları kemiklere bağlayan yapıdır (aşil tendonu). Örneğin hızlı bir sprint sonrası yavaşlamaya çalışan kişide hamstring kas yaralanması olabilir.

Akut yaralanmalar için  yaralanma sonrası yapılacak olan uygulamalar PRİCE  kısaltması ile ifade edilir. PRİCE  protection (koruma), rest (istirahat), ice (buz uygulaması),  compression (bandajlama), elevation (yükseltme) sözcüklerinden oluşur.

Yaralanmayı takiben  yapılması gerekenler:

Protect (koruma): Diğer yapıların sakatlanmasını engellemek için zarar gören bölge korunmalıdır.

Rest (dinlendirme): İyileşme sürecinin istendiği gibi gitmesi için o kısım dinlendirilmeli ve immobilize edilmeli ,yaralanmaya neden olan aktiviteye ara verilmelidir. Örnek olarak doktorunuz bacağınıza ağırlık vermemek için koltuk değneklerini kullanmanızı tavsiye edebilir.

rest

Ice (soğuk uygulama): Ağrıyı azaltma, kanama ve şişliği kontrol altına almak için yapılır. Günde birkaç kez 20 dakika soğuk paketler kullanın. Yanık riskine karşı doğrudan cilde buz uygulamayın.

ice

Compression: Bandajlama, kanama ve doku şişliği kontrol altına almak, dokuda oluşan boşluğun mekanik olarak azaltılması amaçlıdır. Ek şişlik ve kan kaybını önlemek için elastik kompresyon bandajı giyin (uçtan kalp yönüne doğru).

yaralanma

Elevation: Yaralanan bölgeyi  kalp seviyesi üstünde tutma. Kanamayı hafifletmek ve dokudaki kanın yer çekimi etkisi ile kalbe dönmesini sağlanmalıdır.

Antienflamatuar ilaç (hekim önerisi ışığında)

En Çok Görünen Yumuşak Doku Overuse Yaralanmaları

Tendinitler

Bir tendonun veya bir tendon örtüsünün iltihaplanması veya tahrişidir. Tekrar tekrar şiddetlendirilen bir dizi küçük stresden kaynaklanır. Semptomlar  tipik olarak aktivite ile kötüleşen şişlik ve ağrıyı içerir. Örneğin aşil tendiniti, aşil tendonundaki minimal  yırtıkla, tendonun şişmesine ve kalınlaşmasına neden olur. Profesyonel beyzbol oyuncuları, yüzücüler, tenisçiler ve golfçüler omuzlarındaki ve kollarındaki tendinitlere karşı hassastırlar. Futbol ve basketbolcular, koşucular ve aerobik dansçılar bacaklarında ve ayaklarındaki tendinitlere  eğilimlidir.

Tendinit; stres, antienflamatuar ilaç, steroid enjeksiyonları, splintleme ve kas dengesizliğini düzeltmek ve esnekliği iyileştirmek  için istirahat ile tedavi edilebilir. Kalıcı inflamasyon, ameliyat gerektirebilecek tendonda ciddi hasara neden olabilir.

Bursitler

Bursa; omuz, dirsek, kalça, diz ve topuk etrafında olmak üzere vücudun her yerinde bulunan küçük, jöle benzeri keselerdir. Çok az miktarda sıvı içerirler ve sürtünmeyi azaltmaya yardımcı olmak için minder görevi gören kemikler ve yumuşak dokular arasında yer alırlar. Bursit bir bursa iltihabıdır. Tekrarlanan küçük stresler ve aşırı kullanım (overuse) omuz, dirsek, kalça, diz ya da ayak bileği bursalarının şişmesine neden olabilir. Pek çok insan tendinitle ilişkili olarak bursit yaşamaktadır. Bursit genellikle aktivite değişiklikleri ve ibuprofen gibi anti-inflamatuar ilaçlar ile rahatlatılabilir. Şişlik ve ağrı bu önlemlere cevap vermezse, doktorunuz bursadan sıvının çıkarılmasını ve bir kortikosteroid ilacının bursa içine enjekte edilmesini tavsiye edebilir. Kortikosteroid enjeksiyonları genellikle ağrı ve şişliği azaltmak için iyi gelir. Doktorunuz, tıbbi ihtiyaçlarınız için en iyi prosedür hakkında sizinle konuşacaktır.

Kesin tedavi döneminde amaç, yaralanan bölgeyi stimüle etmek ve egzersize hazırlamaktır. Rehabilitasyon ise mümkün olan en kısa süre içinde sporcuları yaralanma öncesi seviyedeki fonksiyona yada performans düzeyine ulaştırmak için  gerekli olan işlemlerdir. Tüm fazlardaki ortak amaç ve uygulamalar; ağrı nedeniyle oluşan rahatsızlık dolayısıyla ağrının giderilmesi, kas performansının bozulması nedeniyle kas kuvveti ve dayanıklılığının yeniden kazanılması, dayanıklılığın bozulması nedeniyle aerobik kapasite ve dayanıklılığın devamlılığının sağlanması, mobilitenin bozulması nedeniyle eklem hareket genişliğinin restorasyonu  ve esnekliğin artırılması, bozulmuş nöromusküler fonksiyonların restorasyonu, bozulmuş postüral stabilite için dengenin yeniden kazanılmasıdır.

Yaralanmayı önleme

Yaralanmalar genellikle insanlar aniden aktivitelerinin süresini, yoğunluğunu veya sıklığını artırdıklarında ortaya çıkar. Uygun gevşetme, eğitim ve ekipman ile birçok yumuşak doku yaralanması önlenebilir.

Şunu unutmayalım!

Eğer sporu yaşam biçimi haline getirmek istiyorsanız, disiplinden sonraki en önemli konu sakatlıklardan korunmadır. Korunmak rehabilitasyondan her zaman için daha kolaydır. Bunun için;

Uygun ekipman kullanın: Ayakkabılarınız aşırı yıpranmışsa değiştirin. Serbestçe hareket etmenizi sağlayan ve vücut ısısını serbest bırakacak kadar hafif olan, rahat ve gevşek kıyafetler giyin.

Dengeli fitness kardiyovasküler egzersiz: Kuvvet antrenmanı ve esnekliği içeren dengeli bir fitness programı geliştirin. Aktiviteleri ve yeni egzersizleri dikkatli bir şekilde ekleyin.

Isının: Germe işleminden önce, egzersiz yapmaya hazırlanmak için ısının. Birkaç dakika boyunca çalışın, yavaşça ve derin nefes alın ya da takip edilecek egzersizin hareketlerini  prova edin. Isınma, kalp ritminizi ve kan akış hızınızı artırır ve diğer kasları, tendonları, bağları ve eklemleri gevşetir.

Su için: Dehidrasyonu önlemek için yeterli miktarda su için. Egzersiz yapmaya başlamadan  1 dakika önce 1 su bardağı su için. Egzersiz yaparken her 20 dakikada bir su içebilirsiniz.

Soğumayı pas geçmeyin: Egzersiz rutininizin son aşamasını soğuma olarak belirleyin. Soğuma ısınmadan iki kat daha uzun sürmelidir. Hareketlerinizi yavaşlatın ve tamamen durmadan en az  10 dakika önce hareketlerinizin yoğunluğunu azaltın. Güvenli bir egzersiz programının bu aşaması, cildinizin kuruduğunda ve soğuduktan sonra sona ermelidir.

Dinlenme: Günleri planlayın ve yorgunken dinlenin. Yorgunluk  ve ağrı çoğu zaman egzersiz yapmamak için iyi sebepler olabilir.

Akut  veya aşırı kullanım nedeniyle, devam eden belirtiler geliştirirseniz, doktorunuza başvurun.

Fizyoterapist Fatih Sayın

Ağırsağlam Mağazayı Keşfet!

Tüm Ürünler!
Kontenjanlar Bitmeden! Sana özel antrenman ve beslenme programları için!Koçluk Al!
+

Send this to a friend

Burda harika bir şey var: Akut Sporcu Yaralanmalarında Uygulanması Gerekenler!! Link de burada: https://www.agirsaglam.com/akut-sporcu-yaralanmalari/